Inzet Web 2.0 bij romanadvisering

Er zijn al veel boekensites, boekenblogs en leescommunities op het web, maar de insteek 'romanadvisering' vanuit bibliotheken kom je in Nederland nog niet echt tegen. Het zou mooi zijn als ook andere bibliotheken (en bibliotheekmedewerkers) in het land interesse krijgen voor het kennisdelen op het gebied van romanadvisering, met als uiteindelijk doel klanten beter te kunnen helpen bij hun keuze. Een manier om dit te realiseren is het Web 2.0.

Experimenteren met Web 2.0-toepassingen
In het kader van romanadvisering zijn er een aantal mogelijkheden om met 2.0 instrumenten te gaan experimenteren:

1. verzamelen van websites over boeken, genres en advisering met social bookmarking tool Del.icio.us
   
2. gebruik van RSS-feed voor nieuwsvergaring en attenderingen
   
3. opzetten van een social netwerk over boekenkennis met Ning
   
4. opzetten van een weblog over boeken, lezers en leesadvisering met Blogger of Wordpress
   
5. opzetten van een wiki met Wetpaint, PbWiki of MediaWiki
   
6. gebruik mogelijkheden tags

Favorieten delen met Del.icio.us
Ik heb hier al eens mee in Furl geëxperimenteerd, maar ben zeker niet de enige. Het belang van goede annotaties is overigens niet te onderschatten.

Op de hoogte blijven met RSS-feed
Stimuleren dat alle medewerkers een feedreader installeren om op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen op dit gebied. Of zoiets als een Netvibes Universe opzetten voor romanadvisering, waar iedereen de laatste nieuwtjes te weten kan komen. Voorbeelden van die Universes zijn Eenvandaag of de VPRO (3voor12).

BoekenKennis delen op een community
Bouwen van een Ning-community voor (in eerste instantie) medewerkers van de Zeeuwse biblio­theken over leessuggesties, waarbij de verbanden tussen boeken centraal staan. Kennisuitwisseling over leeservaringen en hulp vragen bij specifieke leesadviezen die men zelf niet kan beantwoorden. Daarnaast een discussieplatform over adviesinstrumenten, presentatievormen, en gerelateerde zaken.
Uiteraard zijn (in een latere fase) ook klanten van harte welkom, immers: ‘de kennis van bibliotheek­gebruikers is net zo belangrijk als die van de bibliothecaris’.
Voorbeelden boekencommunities: Historical Fiction, Bookshelf, Readers Anonymous en Roselle Public Library.

Weblog over romanadvisering
Weblog waar nationale (en internationale) ontwikkelingen over lees­advisering (readers' advisory) worden gesignaleerd (maar misschien kan daar de blogfunctie in Ning voor worden gebruikt). Dit naast de al eens eerder gesignaleerde etalagefunctie van een blog. Zie overigens dit Readers’ Advisory initiatief dat overigens niet verder uitgewerkt is.

Romanadvisering met een Wiki
Wiki (met Wetpaint, PbWiki of MediaWiki) voor het vastleggen van theoretische inzichten, (thematische) keuzelijsten, het samenstellen van adviesinstrumenten en/of het delen van initiatieven (best practices) op het gebied van lees-/romanadvisering. Maar je kunt er ook een virtuele leesclub mee opzetten (bijv. Booklust, Princeton Public Library of de bibliotheek van Leeds).

Voor een snel leesadvies moeten bibliotheekmedewerkers zich kunnen wenden tot één of twee betrouwbare adviesinstrumenten, zeker als de medewerkers zelf weinig romankennis of leeservaring hebben. Aan zo’n adviesinstrument moet door meerdere mensen op verschillende locaties gewerkt kunnen worden. Aanvullingen moeten op een eenvoudige wijze aangebracht kunnen worden. Voorbeelden van praktische instrumenten zijn: Iread Wiki, Read Me en Children's Readers'Advisory.

Voordeel van een Wikipedia-achtig platform is dat meerdere mensen aan de ontwikkeling van dit instrument kunnen meewerken. Voorzien van een zoekfunctie en altijd via internet toegankelijk. In principe kan elke bibliotheekmedewerker met een account haar of zijn bijdrage toevoegen. Wijzigingen en toevoegingen worden automatisch bijgehouden. Een redactie kan vervolgens het beheer en onderhoud voor z’n rekening nemen.

Tagging en sociale catalogi
Tags (onderwerpen/trefwoorden) worden gebruikt voor de structurering en de doorzoekbaarheid van de content. Daarnaast kunnen tags ook worden gebruikt om doelgericht te abonneren op specifieke informatie. Dit kan door middel van de hierboven genoemde RSS-feeds. Stel ik hou een verzameling links bij op de site Del.icio.us met als onderwerp – en tag – Romanadvisering. Een andere gebruiker die zich ook interesseert voor dit specifieke onderwerp, kan zich op een RSS-feed van mijn tag ‘Romanadvisering’ abonneren. Wanneer ik dan een nieuwe link aan mijn verzameling toevoeg, krijgt deze andere gebruiker hiervan een melding in zijn feedreader en kan hij de nieuwe link bekijken.

Library Thing en meer recent My Discoveries zijn voorbeelden van software in bibliotheeksfeer waarbij gebruikers zelf tags kunnen toekennen aan boektitels. Elke gebruiker kan zelf woorden of termen bedenken waarmee hij of zij het resultaat zou willen kunnen vinden, of het nou niet-officiële trefwoorden zijn (‘reisboek’), of subjectieve genre-achtige tags (‘grappig’), kleur van de omslag (‘groen’). Dit biedt uiteraard allerlei interessante mogelijkheden en niet in het minst voor romanadvisering.

De Web 2.0 toepassing LibraryThing.nl wordt steeds interessanter als bron voor leesadvies. Net als BOL en Amazon geeft LibraryThing leestips. Op deze sociale boekensite is een tab 'Aanbevelingen' aanwezig. Hieraan liggen geen verkoopcijfers ten grondslag maar onderwerps-tags van andere lezers die hetzelfde boek in huis hebben. Zo is te zien wat de lievelingsboeken zijn van mensen die 'Een schitterend gebrek' hebben gelezen, of welke boeken over hetzelfde onderwerp gaan. Dit levert over het algemeen relevantere tips op dan de websites van de boekhandel of de Romanadviesmachine van de bibliotheken.

Ding 15: Podcasts

Podcasts en Vodcasts zijn me niet geheel onbekend, hoewel ik me nooit echt in de materie verdiept heb. Zo af en toe kom je op een website terecht waar een postcast wordt aangeboden. En als het me interessant lijkt dan luister ik zo af en toe een stukje. Ik moet toegeven dat ik ze zelden helemaal tot het eind afluister. Tot nu toe had ik dan ook geen feeds lopen.

Ik heb een aantal via Radiocast gevonden feeds in Netvibes opgenomen, het afspelen en downloaden werkt daar prima. De noodzaak tot aparte software (podcatchers) als Juice of Doppler is dus niet nodig.

Op de weblog van de Bibliotheek Kortrijk kwam ik een bericht tegen over de hoorspelserie Bommel die ook als podcast beschikbaar is. BoekenCast.be biedt onderdak aan bestaande en nieuwe podcasts rond lezen, boeken en literatuur in de brede zin van het woord. Iedereen Leest heeft ook podcasts, maar de frequentie neemt de laatste tijd duidelijk af.

Voor de fans van Martin Ros, zijn boekbesprekingen zijn gelukkig weer te beluisteren, nu bij Selexyz. Op de website van de New York Times zijn podcasts van boekbesprekingen te vinden, bij Nederlandse dagbladen heb ik dit nog niet kunnen ontdekken.

Het Rijksmuseum heeft podcasts van audiotours. Ook een tijdschrift als het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde biedt inmiddels een podcast aan, hierin worden enkele belangrijke artikelen van die week besproken en auteurs geïnterviewd over onderzoeksresultaten.

Bibliotheken en podcasts
Wat DOK doet is heel interessant, structurele samenwerking met een lokale of regionale omroep is volgens mij wel nodig wil je iets dergelijks als kleine bibliotheek tot stand brengen. Zo heeft de Bibliotheek Vlissingen in samenwerking met met radiozender Cool FM boekrecensies op haar website gezet, een wel heel rudimentaire vorm van podcasting (MP3 minus RSS).

Ook Bibliotheek Waterweg zendt podcasts uit, bij Bibliotheek Haarlem kun je lezingen herbeluisteren. En in Amsterdam wordt onderdak gegeven aan OBA Live, hiervan is alleen een dagelijkse podcast beschikbaar.

Buitenlandse bibliotheken zijn een stuk actiever op dit vlak, zo heeft de bibliotheek van Charlotte & Mecklenburg een speciale podcast voor jongeren en in Denver richt men zich op nog jongere kinderen.

Het is duidelijk dat bibliotheken veel met audio en podcast kunnen doen: activiteiten vastleggen, boekbesprekingen, voorlezen, interviews met schrijvers. Daarnaast zijn er inlichtingenvragen bedenkbaar waarbij je je antwoord 'verrijkt' met audio, zoals bijvoorbeeld een podcast van een consumentenprogramma over beleggingshypotheken (ik noem maar wat).

Voorlopig ben ik nog niet aangestoken door het podcastvirus, daarvoor ben ik te veel op lezen gericht. Er komen zoveel gewone interessante RSS feeds binnen dat podcasts wat mij betreft op het tweede plan komen. Mijn multitasking vaardigheden zijn niet zo verfijnd. Als je begrijpt wat ik bedoel ...

Ding 9: mijn visie op Web 2.0

Volgens de opdracht een makkelijk ding, nou dat valt dus tegen! Zeker als je Web 2.0 activiteiten maandenlang op een laag pitje hebben gestaan. Uiteraard zal ik een poging doen. In mijn eerdere postings over weblogs, RSS/Netvibes, Flickr en plaatjes bewerken, heb ik al het een en ander over de toepassingsmogelijkheden voor bibliotheken geschreven.

Heel het Web 2.0 draait om het delen van ervaringen/kennis en het uitwisselen/koppelen van informatie. Levert dit alles voor bibliotheken een toegevoegde waarde op, zoals een betere dienstverlening aan de klant? Is er een meerwaarde ten opzichte van een bestaande website of intranet? In welke mate dragen innovaties als podcasting, weblogs, wiki bij aan de productiviteit van medewerkers? Bereik je inderdaad meer interactiviteit met je doelgroep? Ben je als bibliotheek uitgerangeerd als je niet inhaakt op deze ontwikkelingen? Een simpel antwoord op deze vragen is niet mogelijk, maar bibliotheken moeten hiermee volgens mij wel aan de slag.

Web 2.0 biedt een geheel nieuw platform om contact te maken met je klanten. Het is denk ik noodzaak voor bibliotheken om de mensen actief op te zoeken, maar Web 2.0 is ook een dankbaar nieuw middel wat de burger dichter bij de bibliotheek kan brengen mits de bibliotheek daar gebruik van maakt. Bijvoorbeeld als medeproducent van informatie. De vraag is overigens of al onze klanten hier klaar voor zijn, want binnen onze klantenkring zijn er enorme verschillen in het niveau van digitale vaardigheid. Hoewel 50-plussers vaak digitaal vaardiger zijn dan we denken, zijn er nog veel mensen die niet over een computer of internetaansluiting beschikken.

Web 2.0 is een prachtig middel om je boodschap (anders) te verpakken en direct bij de mensen te brengen. Bovendien kan de bibliotheek door het gebruik van interactieve applicaties haar klanten beter van dienst zijn. Maar dit vergt wel een flinke omslag in denken en werkwijze van bibliotheekmedewerkers. Dat gaat verder dan alleen maar op de hoogte zijn van deze toeppassingen, belangrijker is ze te leren gebruiken als een verlengstuk van de bibliotheek waarin je werkt.

Flickr en image generators
Ik kan me voorstellen dat collega’s die affiches, brochures en andere zaken vormgeven gebruik zullen maken van image generators. Aan mij zijn ze niet besteed, hoewel je er leuke dingen mee kunt doen. Via Flickr kan de bibliotheek zich presenteren en laten zien wat er allemaal aan activiteiten gebeurd. Grote kans dat dit een veel breder publiek bereikt dan alleen aanbieden op de eigen website. Bijzondere (foto)collecties op Flickr zetten en publiek uitnodigen tags toe te voegen (maar misschien is dit meer iets voor archieven en musea). Verder kan Flickr worden ingezet bij het organiseren van (thema) fotowedstrijden. Ook kan de bibliotheek actief meedoen in lokale en regionale Flickr-groups, wanneer dat binnen haar doelstellingen valt.

RSS en Netvibes
Hoewel ik vermoed dat slechts een beperkt aantal bibliotheekklanten op de hoogte zijn van het bestaan van RSS-feeds, moet de bibliotheek naast e-mail attenderingen en nieuwsbrieven wel een RSS mogelijkheid bieden. RSS feeds voor actualiteiten en aanwinsten (liefst gedifferentieerd naar de interesses van de klant) bieden voorts de bouwstenen voor een Netvibes-achtige persoonlijke pagina, aangevuld met functionele bibliotheekwidgets.

Daarnaast kan de bibliotheek een Netvibes Universe ontwikkelen waarin lokale en regionale informatie toegankelijk wordt gemaakt.

Blogs
Bloggen staat te 'boek' als een vorm van sociale journalistiek zoals dagboeken, reisverslagen, journalistieke beschouwingen en 'wetenswaardigheden'. Hierbij delen mensen hun mening, visies, ervaringen, kritiek, verwachtingen en verlangens in de vorm van doorgaans korte tekstjes, illustraties en andere media. Deze mensen willen allerlei persoonlijke zaken met anderen delen en op die manier contact leggen met gelijkgestemden. Naast de wil om te schrijven, speelt daarbij ook een rol de behoefte om gehoord en gelezen te worden.

Maar bloggen is meer dan het ventileren van persoonlijke opvattingen en het attenderen op relevant nieuws. Een weblog is ook een conversatie, een presentatie en een netwerk- en marketinginstrument. En daarmee uitermate geschikt voor toepassing door bedrijven en andere organisaties, zoals bibliotheken. Echter wel vanuit een duidelijke visie met heldere doelstellingen, ingebed in een bredere context. Want je moet natuurlijk wel weten waarom je Web 2.0 inzet en voor wie. Als je samen niet naar een doel toe werkt en dat ook kan bereiken, blijft het bij een beetje aanrommelen. Dan lukt het bibliotheken niet om Web 2.0-toepassingen ook structureel in de organisatie te integreren.

Hoe en waar zou je een weblog kunnen inzetten? Intern en extern?

Intern
Een weblog zou in combinatie met andere Web 2.0 tools statische communicatiemiddelen als intranet (waar toch niemand gebruik van maakt) kunnen vervangen. Voordat je enthousiast aan de slag gaat is het overigens wel handig te onderzoeken waarom het intranet gemeden wordt. Volgens mij zit het hem voornamelijk in een gebrek aan interactiviteit, transparantie en dynamiek. Een weblog is daarbij een uitstekend instrument om met collega’s te discussiëren/brainstormen en gedachten uit te wisselen. Met een weblog kun je gemakkelijk en in korte tijd een dialoog over een thema/onderwerp opstarten, je ziet elkaars reacties en kunt daar weer direct op reageren. Via RRS feeds kun je iedereen attenderen op nieuwe zaken en mededelingen doen. Het opzetten van zo’n thematische dialoog zou je trouwens ook met je klanten kunnen doen.

Verder bewijst het 23 Dingen blog dat weblogs heel goed gebruikt kunnen worden voor deskundigheidsbevordering, als instrument om de interactiviteit en samenwerking tussen de cursisten te verbeteren. Je kunt ze uiteraard ook extern inzetten bij cursussen media-educatie voor klanten.

Extern
Weblogs kunnen gebruikt worden voor allerlei presentatiedoeleinden. Je kunt er bijvoorbeeld
speciale collecties mee presenteren (met goede online vindbaarheid als voordeel).
De vakreferenten van de UB Groningen gebruiken een weblog ‘De Digitale Vitrine’ om hun functie te presenteren en boeken online te bespreken. Je kunt een weblog zelfs inrichten als webopac (voorbeeld Cook Memorial Library), of als instrument voor romanadvisering.

Een weblog is dus handig als er iets speelt dat je uit wilt lichten, bijvoorbeeld in geval van evenementen, bijzondere diensten, een verbouwing, speciale collecties of nieuw beleid. En dat vooral als je de lezers wilt verleiden om er een reactie op te geven. Met een weblog wil je immers echte interactie, in ieder geval iets wat het eenrichtingsverkeer op de huidige bibliotheekwebsites overstijgt. Daarvoor heb je een weblog nodig die relevant, actueel en goed geschreven is. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat zoiets met veel enthousiasme wordt opgestart en na een tijdje helemaal doodbloedt.

Interactie
Veel van onze klanten nog steeds niet zo digitaal ingesteld zijn, laat staan dat men reageert op wat de bibliotheek op een weblog schrijft. De klant moet eerst naar de site van zijn bibliotheek, doorlinken naar het blog, de rss-feed activeren, zijn reactie geven, etc. Kortom: de klant moet zelf actie ondernemen als reactie op wat de bibliotheek aanbiedt.

Dus ook al wordt bibliotheekinformatie op Web 2.0-achtige wijze bij de gebruikers bezorgt, dan betekent dit nog niet dat zij gelijk betrokken zijn bij de bibliotheek. Zo bood de Darien Library naast een traditionele website met catalogus maar liefst zes aparte weblogs met verschillende onderwerpen (w.o. een boekenblog), waarop de klant zich met een RSS-feed kon abonneren. Er werd echter nauwelijks gereageerd op deze blogs. Hiervoor is interactie nodig: de gebruikers moeten wat in willen gaan brengen bij hun bibliotheek.
Het blijkt een lastige taak worden om dit voor elkaar te krijgen. De Darien Library probeert dit in ieder geval op verschillende manieren: naast het bloggen trachten ze ook het publiek over te halen mee te bouwen aan de nieuwe bibliotheek: “Darien Library – It’s for you!”. Momenteel is de blogfunctie zelfs helemaal geïntegreerd in hun nieuwe website, waar klanten op bijna alles commentaar kunnen geven, bijvoorbeeld bij 'Bookdiscussion', 'User reviews' of 'Teens'. En warempel af en toe zie je een zelfs meerdere reacties op berichten. Inderdaad, een voorbeeldbibliotheek!

In de dienstverlening van bibliotheken moet er, volgens deze visie, sprake zijn van een grote mate van interactiviteit. Dit dient onder andere tot uiting te komen op een aantal Web 2.0-achtige manieren, zoals het vormgeven van een digitale etalage (inclusief RSS-mogelijkheid), het opbouwen van online communities en het personaliseren van de dienstverlening aan de gebruiker door middel van een eigen webpagina ‘Mijn bibliotheek’.

Specialisatie
Het zou kortom mooi zijn als er meer interactie met de klant is. Verder moet zoiets als een weblog passen (qua vorm, inhoud en techniek) bij de dienstverlening, de boodschap en de klantenkring en iemand moet zoiets goed onderhouden. Dit wordt steeds meer een specialisatie.

Medewerkers die zich met weblogs en andere Web 2.0-toepassingen bezighouden komen in commerciële organisaties dan ook steeds vaker voor. Zo’n medewerker blogt, monitort reacties van bezoekers, reageert zelf elders, communiceert via alle digitale kanalen en houdt in de gaten hoe en in welke mate de eigen organisatie op het web genoemd wordt. De medewerker filtert relevante informatie uit het grote aanbod en attendeert collega’s hierop, de medewerker experimenteert met nieuwe tools en mogelijkheden, en probeert de beste tools aan te dragen als hulpmiddel voor de eigen organisatie.

Voor de bibliotheek zullen speciaal geselecteerde en opgeleide medewerkers eerst op zoek moeten gaan naar klanten, mee discussiëren op lokale/regionale platforms, tips geven over de manier waarop de bibliotheek hen kan helpen en wat zij in de (digitale én fysieke) bibliotheek kunnen vinden. Kortom: actief deel uitmaken van de (digitale) gemeenschap en mensen naar je toe trekken. We moeten als bibliotheek(sector) investeren in mensen die dit goed kunnen. Zij staan borg voor de benodigde relevantie, actualiteit, kwaliteit en continuïteit.

Web 2.0 kan goede dingen voortbrengen voor de bibliotheek, maar het blijft belangrijk kritisch te zijn en niet alles te omarmen omdat het nieuw is. Verder blijft inbedding in een bredere context (strategisch beleid) van belang: waarom doen wij aan Web 2.0 en wat willen we bereiken?

Wat mezelf betreft, ik heb niet zo de behoefte om mijn zielenroerselen te delen en allerlei zaken die privé zijn in een weblog te plaatsen. Maar aan goed doordachte Web 2.0-initiatieven van de bibliotheek wil ik zeker een bijdrage leveren.

Ding 5: zoeken naar RSS voor BadVibes

Eerlijk gezegd vind ik de bereikbaarheid en de stabiliteit van Netvibes nogal tegenvallen. Tijdens het toevoegen van verschillende RSS-feeds afgelopen weken bleek dat Netvibes behoorlijk storingsgevoelig is. Dit deed me terugverlangen naar mijn vertrouwde desktop-reader. Best wel jammer, omdat Netvibes heel wat meer is dan alleen een web-based reader voor RSS-feeds. Het opnemen van widgets biedt namelijk veel toegevoegde waarde.



Ervaringen met RSS
Voordat ik mijn toevlucht ga zoeken in andere online persoonlijke startpagina's, zoals iGoogle en Pageflakes, wil ik Netvibes nog wel het voordeel van de twijfel geven. Ik hoop dat de moeilijkheden die ik nu met Netvibes ervaar te maken hebben onderhoud (nieuwe versie of andere servers?). Ik heb inmiddels tientallen RSS-feeds en widgets in Netvibes staan, ondergebracht in acht tabbladen. Dat kost toch wel tijd en energie, vooral als het toevoegen niet van een leien dakje gaat.

Op dit moment ben ik nog bezig met het verzamelen van BiblioBlogs. Naast een groot aantal Nederlandse BiblioBlogs verzamel ik ook Engelstalige blogs met als onderwerp 'Readers' Advisory'(lezersadvisering). Ik heb inmiddels een egofeed op dit onderwerp bij Google Blogsearch lopen. Moet nog onderzoeken of Bloglines en Technorati meer interessante blogs opleveren. De zoekmachine Feedster, die ik eerder weleens heb gebruikt, blijkt helaas ter ziele.

Verder heb ik via Page2RSS een RSS-abonnement genomen op Stukgelezen, een website zonder RSS. Geen idee of het goed werkt, er zijn nog nieuwe posts gedaan.

OPML en RSS delen
Als je verschillende interesses hebt kost het best wel wat moeite om daarbij de meest relevante feeds te vinden. Een proces dat je zelf moet doorlopen, maar zou het niet handig zijn als je ook gebruik kunt maken van de verzamelwoede van anderen? Zoals bij Del.icio.us waar je je favorieten kunt delen. Bestaat er niet zoiets voor RSS-feeds? Anderen kunnen je vaak op het spoor brengen van blogs die jou ook kunnen interesseren.

Een verzameling van feeds kan je via OPML (een technisch formaat) exporteren en importeren in RSS-lezers. Waarom zou je dat willen? Omdat je misschien van RSS-lezer gaat veranderen, als back-up voor jezelf of omdat je interesse hebt in het geheel van blogs die iemand anders leest. Mocht Netvibes in de toekomst problemen blijven geven dan verhuis ik mijn OPML-bestand naar een andere RSS-reader.

Tot voor kort kon je je OPML-bestand via de site 'Share your OPML' delen. Dit was een aardige web 2.0-toepassing waarmee je meteen kon achterhalen wie gelijkaardige feeds leest en waarmee je veel nieuwe RSS-feeds kon ontdekken. Misschien dat binnenkort iets dergelijks op OPMLBase.com terug te vinden is. Delen van je feeds kan overigens ook via bijvoorbeeld Bloglines en Google Reader.

Heb je last van RSS-overflow en kun je wel een filter gebruiken? Probeer dan AideRSS.

Ding 4: RSS en de overstap naar Netvibes

Het valt niet mee dezer dagen een blog bij te houden. Daarom weer een poging in de slipstream van mijn collega's te geraken.

Sinds de cursus 'Digitaal Inlichtingenwerk' die ik in 2006 mocht volgen heb ik het programma FeedReader op mijn pc geïnstalleerd. Om een vergelijking te maken heb ik naast deze desktopversie ook een web-based versie, Bloglines, uitgeprobeerd. Van beiden is er een Nederlandstalige versie, niet noodzakelijk maar wel prettig.

Invoeren van de RSS-feeds in zowel Feedreader als Bloglines gaat heel makkelijk. Het is prettig dat in beide programma's mogelijk is je abonnementen te categoriseren in mapjes. De feeds zelf zijn op verschillende manieren te sorteren. Ik heb eerst een aantal feeds in FeedReader gezet. Deze feeds heb ik geëxporteerd naar een OPML-bestand. Dit bestand is weer heel eenvoudig in Bloglines te importeren. Zo is het ook mogelijk om de verzameling feeds van iemand anders in je eigen reader te importeren.

Veel websites die ik wilde volgen bleken in 2006 nog geen RSS aan te bieden. Ik ben destijds begonnen met het volgen van een aantal Nederlandstalige BiblioBlogs. De mensen achter deze weblogs selecteren hun informatie uit allerlei bronnen (discussie-/nieuwslijsten, blogs, RSS-feeds), wat zij relevant genoeg vinden voor publicatie op hun blog kan ook voor collega’s interessant zijn. Dankzij deze ‘filterfunctie’ kun je veel efficiënter bij blijven dan voorheen, het ‘vuile’ werk wordt immers door een ander gedaan. In de tijd die dan overblijft kun je dan zelf een blog beginnen ;-)

Gericht gebruik van RSS
Op dit moment destilleer ik uit verschillende bronnen (voornamelijk RSS, digitale knipselkranten en nieuwsbrieven) de berichten die volgens mij voor inlichtingenwerkers of andere collega’s relevant zouden kunnen zijn. Deze attenderingen stuur ik dan per e-mail naar hen toe. Dat kan dus ook anders, bijv. in de vorm van deze weblog met de aanwezige RSS-feed.

Voor het vergaren van informatie voor een weblog wordt meestal intensief gebruik gemaakt van attendering in de vorm van RSS-feeds, want het informatieaanbod is overweldigend. Het is daarbij verleidelijk om de RSS-feeds van vele relevante sites te volgen, met als gevolg dat je dagelijks honderden feeds scant.

Je kunt dat aanbod natuurlijk zelf sturen door het aantal feeds waarop je je abonneert te beperken. Als je echter streeft naar relevante attendering en interessante berichtgeving voor een serieuze informatieve weblog moet je jezelf niet beperken tot nieuwsbronnen die de lezers van je weblog ook al raadplegen. Dan moet je net een stap verder gaan, bijvoorbeeld door buitenlandse bronnen aan te boren

Netvibes
Naar aanleiding van allerlei enthousiaste verhalen ga ik in het kader van deze cursus een persoonlijke startpagina opbouwen met Netvibes. Netvibes is veel dynamischer en visueel aantrekkelijker dan de RSS-readers waarvan ik tot nu toe gebruikt maakte. Behalve de gebruikelijke mogelijkheden, zoals het toevoegen van nieuwsfeeds en andere content, biedt Netvibes een groot aantal zoekfuncties. Zo kan er via widgets worden gezocht naar webpagina's, afbeeldingen, video's en podcasts. Het nieuws kan gelezen worden via tabbladen, waarbij elke categorie nieuws op een aparte pagina staat. Ook alle mail op verschillende mailadressen is via de startpagina te checken.

Allemaal fantastisch, maar hoe werkt het in de praktijk? Ten eerste kon ik mijn reeds verzamelde RSS-feeds niet in Netvibes importeren (OPML). De functie is wel aanwezig maar weigerde mijn OPML-bestand in te lezen. Alles handmatig overgezet, dat viel behoorlijk tegen. Bovendien viel mij daarbij op dat ik nu voor het toevoegen van een feed één klik extra nodig had dan in FeedReader, plus de verwerking van deze handeling verloopt trager.
Ik heb uiteraard een tabblad '23 Dingen' aangemaakt voor het volgen van de vorderingen van mijn medecursisten. Helaas bleek Netvibes daarbij regelmatig 'uit de lucht' te zijn (dat heb je niet zo snel met een desktop-reader). Blijkbaar liep bij Netvibes de overgang naar de nieuwe versie Ginger niet helemaal gesmeerd. Hopelijk zijn deze storingen nu verleden tijd, zodat ik verder kan met het verder uitbouwen van mijn nieuwe persoonlijke startpagina.

Netvibes Universe
Netvibes heeft ook een dienst onder de naam Netvibes Universe. Zo heeft bijvoorbeeld De Volkskrant heeft sinds kort een Netvibes Universe in bèta. Dit is een overzichtelijke pagina bij Netvibes waarop de laatste nieuwskoppen van de Volkskrant staan. Ook de VPRO is hier actief bijvoorbeeld met deze Geschiedenis Universe met een uitleg hoe deze Universe te gebruiken.

Edwin en WoWter signaleren beiden allerlei mogelijkheden voor bibliotheken om hun dienstverlening in een Universe weer te geven. Zij halen beiden de Universe van de medische bibliotheek van het UMC Groningen aan als een geslaagd voorbeeld. Wanneer zal de Bibliotheek Vlissingen dit universum betreden?

Ding 3: verdwaald tussen html, widgets, RSS en meer van dat

Inmiddels volg ik de vorderingen van mijn medecursisten op de voet met Netvibes. Sommige weblogs zien er qua vormgeving al zeer indrukwekkend uit. Zelf heb ik me wat verdiept in het toevoegen van foto's, filmpjes en het gebruik van widgets, waaronder die van het Rijksmuseum en Bibliotheek.nl.

Ik liep al snel tegen het probleem aan dat de externe links in mijn berichten in de eigen webbrowser niet in een nieuw venster openen ... weg weblog. Naar een remedie gezocht tegen deze verdwijntruc. In de '10 tips voor Blogger bloggers' van Marina Noordegraaf staat hierover niets vermeld. Door even te googlen vond ik op deze FAQ de oplossing. Op Q's Bieb Blog is hierover meer te lezen.

Verder liep ik tegen het probleem aan op welke wijze RSS feeds meer prominent op mijn weblog aan te bieden. Via '17 Tips voor beginnende bloggers' van Wow!ter kwam ik op de service Feedburner. Feedburner is een online dienst die tal van functionaliteiten toevoegt aan bestaande rss-feeds. Het grote voordeel van FeedBurner vind ik dat je heel goed inzage krijgt in je abonnees. Daarnaast kun je mijn feed nu direct aan je Netvibes toevoegen door op het icoontje rechts in de sidebar te klikken.

Maar uiteindelijk gaat het bij een weblog natuurlijk om de inhoud en niet zozeer om de vormgeving van de berichten. Wat zet je in hemelsnaam naast de verplichte cursusrapportages op zo'n blog? In het kader van het Zeeuwse project 'Advisering Romanlezers' (zie ook: dr.henkenstein: Cursus advisering romanlezers) heb ik de weblog aangestipt als een instrument om (internationale) ontwikkelingen over lezersadvisering (readers' advisory) te signaleren.

Er zijn al zoveel boekensites op het web, maar de insteek 'lezersadvisering' vanuit bibliotheken kom ik in Nederland nog niet tegen. Eigenlijk wil ik dat ook andere bibliotheken (en bibliotheekmedewerkers) in het land interesse krijgen voor het kennisdelen op het gebied van romanadvisering, met als uiteindelijk doel klanten beter te kunnen helpen bij hun keuze. Misschien komt het er nog weleens van.